أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

92

قانون ( فارسى )

نسخه : زراوند دراز ، كوشاد ، ثمر غار ، پوست بيخ كبر ، بيخ هندوانهء ابو جهل ، خاراگوش محلى ، زردچوبه و ماردارو ( هزارگوشان ) همه را در عسل بسرشند و از آن تناول كنند . نسخهء خوب ديگر : بزر سداب بيابانى ، زيرهء حبشى و بزر شبدر از هريك هشت قيراط ، سركه در اندازهء كافى كه داروها را در آن بسرشند . به وزن يك درخمى تناول كنند ؛ اما اگر از يك درخمى بيشتر بخورند خطر دربردارد . و اگر ديدى كه درد تسكين نيافت ، بعد از يك ساعت نيم درخمى ديگر بخورند . نسخهء خوب پادزهرى : سير و گردو هريك يك جزء ، برگ خشكيدهء سداب ( فيجن ) ، صمغ انگدان و مرّ از هريك نيم جزء . انجير در آب خيسيده و نرم شده را بياور و اين داروها را همگى با عسل و انجير درهم بسرش ! به وزن سه درهم از آن را با شراب بخورند . نسخهء ديگر : گند بيدستر ، فلفل سفيد ، مرّ و افيون هريك يك جزء متساوى . همه را درهم بسرش و به وزن بيست و چهار قيراط از آن را با بيست و هشت مثقال شراب بخورند . اين دارو در علاج نيش رتيل نيز مفيد است . نسخهء ديگر : گاوشير ، مرّ ، بارزد ، گند بيدستر ، فلفل سفيد با اصطرك و عسل را در اندازه برابر بسرشند . نسخهء ديگر كه آن را داروى عسكرى نامند : بيخ هندوانهء ابو جهل ، بيخ كبر ، خاراگوش ، زراوند غلتان ، زراوند دراز ، كاسنى بيابانى و كاسنى كاشتنى از هريك يك جزء . همه را درهم مخلوط كنند . اگر نيش‌زده كودك است ، به وزن دو دانگ بخورد و اگر بزرگسال است ، يك درهم بخورد . اين دارو در علاج نيش كژدم نظير ندارد . بقيهء داروهاى تناولى : صمغ انگدان ، هزارگوشان و شاه‌زيره به وزن يك درهم با شراب تناول شود . مشك زمين ، دانهء آس ، ريحان كوهى ، بزر ريحان كوهى ، بزر گياه ترشك بيابانى ، كاسنى بيابانى ، كاسنى كاشتنى و سكبينه كه بخورند يا برجاى نيش گذارند خوب است . پونهء كوهى و خرچنگ رودخانه‌اى را با شير الاغ بخورند . عربها به وزن دو درهم بيخ هندوانهء ابو جهل را مىسايند و به خورد نيش كژدم خورده مىدهند بسيار داروى خوبى است . برخى آزموده‌اند كه اگر نيش زده نمك نانوايى را در دهان ريزد و